Në një veprim që po përshkruhet si një nga kthesat më të mëdha në politikën e jashtme amerikane që nga përfundimi i Lufta e Dytë Botërore, presidenti Donald Trump sot mori një vendim zyrtar për tërheqjen e një pjese të konsiderueshme të kontingjentit ushtarak amerikan të vendosur në Evropë. Ky njoftim tronditës vjen pas disa muajsh presioni ndaj aleatëve evropianë për të rritur shpenzimet e tyre për mbrojtje.
Fundi i arkitekturës së deritanishme të sigurisë?
Vendimi i Trump prek drejtpërdrejt bazat kryesore amerikane në Gjermania, Polonia dhe Italia. Sipas tij, SHBA-të nuk mund të jenë më i vetmi “financues dhe mbrojtës” i vendeve që, sipas tij, nuk i përmbushin detyrimet financiare ndaj NATO.
Ky vendim ka shkaktuar panik në kryeqytetet evropiane, ku liderët kanë thirrur takime urgjente për të shqyrtuar pasojat për sigurinë e kontinentit, veçanërisht në kontekstin e tensioneve aktuale gjeopolitike në lindje.
“Amerika e para do të thotë që ushtarët tanë nuk duhet të mbrojnë kufijtë e vendeve që refuzojnë të paguajnë pjesën e tyre të drejtë. Për shumë kohë kemi subvencionuar kombet e pasura evropiane. Ata janë të aftë të mbrohen vetë dhe është koha që heronjtë tanë të kthehen në shtëpi,” thuhet në deklaratën zyrtare të publikuar nga Shtëpia e Bardhë.
Reagime dhe pasoja
Ekspertët paralajmërojnë se një veprim i tillë mund të çojë në dobësim serioz të aleancës së NATO dhe të hapë hapësirë për rritjen e ndikimit të Rusia dhe Kina në Evropë. Ndërsa një pjesë e opinionit publik amerikan e mirëpret vendimin si përmbushje të një premtimi elektoral, Pentagoni dhe Kongresi po përballen me ndarje të brendshme lidhur me arsyeshmërinë strategjike të këtij hapi.
A është kjo vetëm fillimi i një tërheqjeje të plotë të SHBA-ve nga aleancat ushtarake ndërkombëtare, apo një manovër e fortë negociuese nga Trump, mbetet të shihet në ditët në vijim.