Nga 1 janari i vitit 2026, skema e sigurimeve shoqërore në Shqipëri pëson një rregullim të rëndësishëm teknik që prek drejtpërdrejt xhepat e rreth 40 mijë përfituesve të rinj. Përmes një vendimi të botuar tashmë në Fletoren Zyrtare, qeveria ka miratuar indeksimin e bazës së vlerësuar me 6.4%, një lëvizje që synon të mbrojë vlerën e kontributeve historike nga gërryerja që shkakton inflacioni dhe rritja e pagave në treg.
Më poshtë vijon një zbërthim analitik i këtij vendimi dhe ndikimit që ai ka në llogaritjen e pensioneve të reja.
Mekanizmi i “Bazës së Vlerësuar”: Pse nuk është thjesht një rritje page?
Indeksimi prej 6.4% nuk aplikohet mbi pensionin final që merr qytetari në dorë, por mbi bazën e vlerësuar. Kjo është shuma mesatare e pagave mbi të cilat individi ka paguar kontribute përgjatë gjithë jetës së tij aktive.
Pasi pagat e viteve ’90 apo fillimit të viteve 2000 kanë një vlerë nominale shumë të ulët krahasuar me sot, shteti përdor këta koeficientë për t’i “sjellë në kohë”.
Efekti: Një pagë e vitit 1998, pas indeksimit, llogaritet me një vlerë shumë më të lartë sot, duke rritur mesataren mbi të cilën del pensioni.
Shifrat Konkrete: Sa do të përfitojnë qytetarët?
Sipas ekspertit të ekonomisë, Kujtim Hoxha, ky koeficient është jetik për të ruajtur dinjitetin e pensionit fillestar.
“Ky indeksim merr për bazë kontributet ndër vite dhe inflacionin, duke u siguruar që pensioni i ri të reflektojë realitetin ekonomik të vitit 2026,” shprehet Hoxha.
Statusi i Pensionit Shuma Para Indeksimit Shuma Pas Indeksimit (6.4%)
Pensioni Fillestar (Shembull) 20,000 Lekë 21,200 Lekë
Diferenca Mujore – +1,200 Lekë
Kufizimet dhe “Tavanet” e Vendimit
Pavarësisht rritjes, vendimi vendos disa barriera teknike për të ruajtur qëndrueshmërinë e arkës së Sigurimeve Shoqërore:
Periudha 1994 – 2001: Baza e vlerësuar nuk mund të jetë më e lartë se trefishi i pagës minimale në shkallë vendi. Kjo parandalon rritjen e skajshme të pensioneve për ata që kanë pasur paga shumë të larta në vitet e tranzicionit të hershëm.
Periudha 2002 e në vazhdim: Aplikohet tavan i pagës maksimale në shkallë vendi.
Targetimi: Ky indeksim prek vetëm ata që dalin në pension nga 1 janari 2026. Ata që janë tashmë në sistemin e pensioneve nuk përfitojnë nga ky koeficient specifik, pasi pensionet e tyre indeksohen me skema të tjera (zakonisht mbi bazën e inflacionit të shportës).
Analiza e Ekspertit: Sfida e “Barazisë mes Brezave”
Ndonëse vendimi shihet si pozitiv për fuqinë blerëse të pensionistëve të rinj, ekspertët ngrenë alarmin për një hendek të mundshëm social. Kujtim Hoxha vëren se përdorimi i referencave të ndryshme mund të krijojë diferenca mes dy individëve me histori të njëjtë pune, por që kanë dalë në pension në vite të ndryshme.
Ky “hendek i brezave” mbetet sfida kryesore e reformës pensionale në Shqipëri. Megjithatë, për rreth 40 mijë shqiptarët që pritet të lënë punën vitin e ardhshëm, ky indeksim 6.4% është një garanci më shumë për një pension më të lartë fillestar dhe një përputhshmëri më të mirë me kontributet e derdhura ndër vite.
Shteti do të mbulojë kostot financiare nga buxheti i sigurimeve shoqërore, duke e konsideruar këtë si një investim për të balancuar qëndrueshmërinë e sistemit me nevojën e qytetarëve për të përballuar koston e jetesës në rritje.